Fontanna Zdrój we Wrocławiu stoi na placu Gołębim w zachodniej części Rynku. Szklane tafle, granit i strugi wody tworzą współczesny akcent pośród historycznych kamienic. Obiekt początkowo wywoływał spory, lecz z czasem stał się rozpoznawalnym punktem spotkań i jednym z charakterystycznych elementów centrum miasta.
Gdzie znajduje się Fontanna Zdrój?
Fontanna znajduje się na Rynku, po zachodniej stronie Ratusza, na części nazywanej placem Gołębim. Można do niej dojść pieszo z większości atrakcji ścisłego centrum. Najbliższe przystanki komunikacji miejskiej znajdują się przy ulicach dochodzących do Rynku, ponieważ jego centralna część jest przeznaczona przede wszystkim dla pieszych.
Obiekt jest dostępny z przestrzeni publicznej przez całą dobę, ale woda działa sezonowo i może zostać wyłączona z powodu pogody, konserwacji lub awarii. Przed wizytą nie warto zakładać, że instalacja będzie uruchomiona.
Kto zaprojektował wrocławski Zdrój?
Autorem koncepcji jest prof. Alojzy Gryt, wrocławski rzeźbiarz i architekt związany z Akademią Sztuk Pięknych. Jego projekt został wyłoniony w konkursie w 1996 roku, natomiast realizację fontanny ukończono w 2001 roku. Obiekt odsłonięto w czasie obchodów Święta Wrocławia.
W starszych materiałach pojawiają się różne daty odnoszące się do konkursu, koncepcji i samego uruchomienia. Najprecyzyjniej rozdzielać te etapy: wybór projektu nastąpił wcześniej, a gotowa instalacja stanęła na Rynku w 2001 roku.
Jak zbudowana jest fontanna?
Najbardziej widocznym elementem są pionowe tafle zespolonego szkła, po których spływa woda. Podtrzymują je granitowe formy tworzące basen oraz skalną kompozycję. Oświetlenie od dołu sprawia, że instalacja nabiera innego charakteru po zmroku.
Według miejskich materiałów system wykorzystuje 340 dysz, a około 20 metrów sześciennych wody krąży w obiegu zamkniętym. Oznacza to, że wody nie należy pić ani używać do mycia. Fontanna jest instalacją miejską, a nie kąpieliskiem.
Dlaczego fontanna wzbudzała kontrowersje?
Nowoczesne szkło i granit wyraźnie kontrastowały z zabytkowym otoczeniem. Przeciwnicy uważali, że forma nie pasuje do Rynku i odwraca uwagę od historycznej architektury. Zwolennicy widzieli w niej współczesny znak miasta oraz dowód, że przestrzeń publiczna nie musi ograniczać się do rekonstrukcji dawnych form.
Instalacja miała być rozwiązaniem czasowym, lecz pozostała na placu Gołębim. Po ponad dwóch dekadach stała się naturalnym punktem orientacyjnym, choć opinie na temat jej estetyki nadal są podzielone.
Skąd pochodzi nazwa „Zdrój”?
Zwyczajowa nazwa nawiązuje do Bogdana Zdrojewskiego, który był prezydentem Wrocławia w okresie podejmowania decyzji o realizacji projektu. Gra słów dobrze przyjęła się w codziennym języku i obecnie obiekt jest powszechnie rozpoznawany właśnie jako Fontanna Zdrój.
Czy można kąpać się w Fontannie Zdrój?
Nie należy wchodzić do basenu, pić wody ani dodawać do obiegu detergentów. Instalacja nie jest przystosowana do kąpieli, a mokre szkło i granit mogą być śliskie. Woda krąży w zamkniętym systemie technicznym i nie jest przeznaczona do spożycia.
W upalny dzień bezpieczniej odpocząć obok fontanny, nie w jej wnętrzu. Rodzice powinni pilnować dzieci przy krawędziach basenu, zwłaszcza gdy nawierzchnia jest mokra.
Remonty i wymiana szklanych tafli
Szkło było w przeszłości uszkadzane, a instalacja wymaga regularnej konserwacji. Podczas jednego z większych remontów wymieniano tafle oraz uszczelnienia w miejscach kotwienia. Każdy element jest ciężki i musi wytrzymać pracę wody, różnice temperatur oraz obciążenia występujące w przestrzeni publicznej.
Bieżące uruchomienia i naprawy publikuje miejski portal Wrocław.pl w materiałach o miejskich fontannach. Komunikat z poprzedniego sezonu nie gwarantuje działania instalacji w dniu kolejnej wizyty.
Kiedy najlepiej zobaczyć fontannę?
Wiosną i latem łatwiej zobaczyć działającą wodę, jednak dokładny termin rozpoczęcia sezonu zależy od temperatury, przeglądów i stanu technicznego. Wieczorem podświetlenie podkreśla szkło, a rano Rynek jest zwykle spokojniejszy i łatwiejszy do fotografowania.
W okresie zimowym fontanna może pozostać wyłączona, ale sama kompozycja nadal jest widoczna. Po opadach trzeba uważać na śliską nawierzchnię.
Co zobaczyć w pobliżu?
Tuż obok znajduje się gotycko-renesansowy Ratusz, kolorowe kamienice, pręgierz i pomnik Aleksandra Fredry. Krótki spacer prowadzi do placu Solnego, kościoła św. Elżbiety, ulicy Świdnickiej oraz nad Odrę. Fontannę najlepiej traktować jako jeden z punktów szerszego spaceru po centrum.
Inne miejskie atrakcje opisuje poradnik o poznańskich koziołkach oraz materiał o Fontannie Neptuna w Gdańsku.
Jak fotografować Fontannę Zdrój?
Szeroki kadr pokaże kontrast szkła z kamienicami i Ratuszem. Przy dłuższym czasie naświetlania woda może stworzyć miękkie smugi, ale statyw nie powinien utrudniać przejścia. Wieczorem trzeba kontrolować jasne refleksy na szkle i zachować bezpieczną odległość od mokrej krawędzi.
Dostępność i zwiedzanie z dziećmi
Fontanna znajduje się na otwartej płycie Rynku i można podejść do niej bez schodów, choć historyczna nawierzchnia bywa nierówna. Osoby poruszające się na wózku lub z wózkiem dziecięcym powinny wybierać możliwie gładki ciąg przejścia i uważać na mokry granit. Podczas miejskich imprez dostęp może być ograniczony przez sceny, barierki albo większy tłum.
Dzieciom warto wyjaśnić, że woda krąży w instalacji technicznej i nie służy do picia. Najmłodsi powinni pozostawać pod opieką dorosłych, zwłaszcza gdy fontanna działa i powierzchnia wokół basenu jest śliska.
Czy warto uwzględnić Zdrój w planie zwiedzania?
Tak, ponieważ znajduje się bezpośrednio na trasie przez Rynek i nie wymaga osobnego dojazdu ani biletu. Samo obejrzenie zajmuje kilka minut, ale historia sporu o nowoczesną formę pomaga lepiej zrozumieć, jak miasto łączy zabytkową przestrzeń ze współczesną sztuką.
Więcej pomysłów zawiera kategoria Podróże po Polsce, główny dział Podróże oraz poradniki o noclegach i organizacji wyjazdu.
